چرا برخی روانشناسان با وجود تخصص بالا مراجع ندارند؟
مقدمه
سالها درس خواندهاید، در کارگاهها و دورههای تخصصی شرکت کردهاید، سوپرویژن رفتهاید، ساعتهای زیادی مطالعه کردهاید و برای تبدیل شدن به یک درمانگر حرفهای تلاش کردهاید. اما با وجود همه این سرمایهگذاریها، هنوز تعداد مراجعان شما کمتر از چیزی است که انتظارش را دارید.
در چنین شرایطی خیلی از روانشناسان و مشاوران کم کم توانمدیهای خودشان را زیر سوال میبرند.
"شاید به اندازه کافی متخصص نیستم."
"شاید درمانگر خوبی نیستم."
"شاید بقیه از من توانمندتر هستند."
اما واقعیت این است که کم بودن تعداد مراجعین شما نشانه بیسوادی شما نیست!
در این مقاله از بلاگ وبسایت دکترلینک بررسی میکنیم که چرا گاهی با وجود تخصص بالا مراجع نداریم و با چه راهکارهایی میتوانیم تعداد مراجعان خود را افزایش دهیم.
آیا نبود مراجع واقعاً از کمبود تخصص است؟
وقتی تعداد مراجعان کاهش پیدا میکند یا رشد نمیکند، ذهن ما معمولاً به سمت سادهترین توضیح میرود:
"اگر مراجع ندارم یعنی کارم خوب نیست."
دو روانشناس با سطح دانش و مهارت یکسان را تصور کنید. هر دو آموزشهای معتبر دیدهاند، هر دو اخلاق حرفهای را رعایت میکنند و هر دو در جلسات درمانی عملکرد مناسبی دارند. با این حال یکی از آنها سه ماه آیندهاش کاملاً رزرو شده و دیگری برای پر کردن برنامه هفتگی خود مشکل دارد.
آیا تفاوت اصلی میان آنها لزوماً در کیفیت درمان است؟ در خیلی از موارد این طور نیست!
واقعیت این است که مراجعهکنندگان قبل از آنکه کیفیت درمان شما را تجربه کنند، باید ابتدا شما را پیدا کنند، بشناسند و به شما اعتماد کنند. اگر این سه مرحله اتفاق نیفتد، حتی بهترین مهارتهای درمانی شما هم فرصتی برای دیده شدن پیدا نمیکنند. به همین دلیل، تعداد مراجعان همیشه شاخص دقیقی برای سنجش توانایی حرفهای درمانگر نیست.
گاهی مسئله اصلی در یکی از این حوزهها قرار دارد:
- دیده نشدن
- اعتمادسازی ناکافی
- نبود هویت حرفهای مشخص
- حضور ضعیف در فضای آنلاین
- عدم ارتباط مؤثر با مخاطبان هدف
- نبود استراتژی جذب مراجع
وقتی موضوع نداشتن مراجع را از چنین دریچه جدیدی نگاه میکنیم، متوجه میشویم که نباید مدام خودمان را سرزنش کنیم! شاید بهتر باشد مشکل را از «من درمانگر خوبی نیستم» به «باید شیوه معرفی خدماتم را بازبینی کنم» تغییر بدهیم.
چرا برخی درمانگران متخصص مراجع زیادی ندارند؟
1.دیده نشدن در فضای آنلاین
این روزها بیشتر افراد برای پیدا کردن روانشناس به سراغ سرچ در اینترنت میروند. فردی که با اضطراب، افسردگی، مشکلات رابطه یا فرسودگی شغلی درگیر است، معمولاً ابتدا مشکلش را در گوگل جستجو میکند یا در شبکههای اجتماعی دنبال اطلاعات میگردد.
حالا تصور کنید شما درمانگری بسیار توانمند هستید، اما:
- وبسایت ندارید.
- در نتایج گوگل دیده نمیشوید.
- محتوای تخصصی منتشر نمیکنید.
- حضور فعالی در فضای آنلاین ندارید.
در این شرایط مخاطب بالقوه اساساً فرصتی برای آشنایی با شما پیدا نمیکند. این وضعیت شبیه داشتن یک کتابخانه ارزشمند در خیابانی است که هیچ تابلو و آدرسی ندارد. کیفیت کتابها عالی است، اما کسی از وجود آنها خبر ندارد.
بسیاری از روانشناسان تصور میکنند دیده شدن با تبلیغات اغراقآمیز یکسان است. در حالی که دیده شدن حرفهای به معنای فراهم کردن امکان آشنایی مخاطب با خدمات شماست. قرار نیست تبلغیات عجیب و غریب و غیراخلاقی انجام بدهید. قرار است که از کنج عزلت خارج شده و کمی بیشتر مهارتهای خودتان را در اختیار عموم مردم قرار دهید.
2.نداشتن برند شخصی حرفهای
واژه «برند شخصی» گاهی در میان درمانگران مقاومت ایجاد میکند. برخی آن را مترادف خودنمایی یا شوآف میدانند.
اما برند شخصی در سادهترین تعریف یعنی:
"برداشتی که مخاطب از شما در ذهن خود شکل میدهد."
وقتی نام یک درمانگر مطرح میشود، معمولاً یک تصویر مشخص در ذهن افراد شکل میگیرد:
- متخصص اضطراب
- زوجدرمانگر
- رواندرمانگر کودک
- متخصص تروما
اگر مخاطب نتواند بهوضوح تشخیص دهد شما در چه حوزهای فعالیت میکنید و چه تخصصی دارید که شما را از بقیه متمایز میکند، احتمال انتخاب شدن شما کاهش پیدا میکند. برند شخصی حرفهای به معنای ساختن تصویری شفاف، معتبر و قابل اعتماد از هویت تخصصی شماست.
پیشنهاد میشود: پرسونال برندینگ در روانشناسی+6 گام مهم برندسازی شخصی برای روانشناسان
3.نبود اعتماد اولیه در ذهن مخاطب
مراجعه به روانشناس برای بسیاری از افراد تصمیمی حساس و دشوار است.
مراجع بالقوه پیش از تماس گرفتن معمولاً این سؤالها را در ذهن خود مرور میکند:
- آیا میتوانم به این درمانگر اعتماد کنم؟
- آیا مرا درک خواهد کرد؟
- آیا در زمینه مشکل من تجربه دارد؟
- آیا احساس امنیت خواهم کرد؟
اعتماد معمولاً قبل از اولین جلسه شکل میگیرد.
این اعتماد میتواند از طریق عوامل مختلف ایجاد شود:
- وبسایت حرفهای
- مقالات آموزشی
- معرفی همکاران
- حضور علمی در فضای آنلاین
- تجربه مثبت مراجعان قبلی
هرچه این نشانههای اعتماد بیشتر باشند، احتمال انتخاب شدن درمانگر نیز افزایش پیدا میکند.
4.ناهماهنگی میان خدمات و نیاز بازار
یکی دیگر از دلایل کمبود مراجع میتواند نامشخص بودن جایگاه تخصصی درمانگر باشد.
گاهی درمانگر تلاش میکند برای همه افراد و همه مشکلات خدمات ارائه دهد:
- اضطراب
- افسردگی
- زوجدرمانی
- کودک
- نوجوان
- اختلالات شخصیت
- مشاوره شغلی
- خانوادهدرمانی
در نتیجه مخاطب نمیتواند تشخیص دهد که نقطه قوت اصلی درمانگر چیست.
در مقابل، درمانگری که حوزه تخصصی مشخصتری دارد، راحتتر در ذهن مخاطب جای میگیرد. مهم است که شما حوزه تخصصی خودتان را مشخص کرده و در همان حوزه عمیق شوید. به زبان سادهتر، همه کاره و هیچکاره نباشید! مخاطب زمانی برای شما ارزش قائل میشود که بداند شما به مسیر خود مطمئن هستید و در آن، حرفی برای گفتن دارید. آن هنگام که خودتان به مسیر خود باور داشته باشید، مخاطب و در پی آن مراجع نیز شما را باور خواهند کرد.
5.تفاوت میان متخصص بودن و شناخته شدن
یکی از مهمترین سوءبرداشتهای رایج در میان درمانگران این است که تخصص و شناخته شدن را یکی میدانند.
در حالی که این دو موضوع کاملاً متفاوت هستند.
متخصص بودن یعنی:
- دانش علمی مناسب
- مهارت درمانی
- تجربه حرفهای
- رعایت اصول اخلاقی
اما شناخته شدن یعنی:
- دیده شدن توسط مخاطبان مناسب
- قابل اعتماد بودن
- داشتن هویت حرفهای مشخص
- حضور مؤثر در فضای حرفهای
تخصص باعث میشود درمانجو پس از مراجعه از خدمات شما رضایت داشته باشد. اما شناخته شدن است که اساسا باعث میشود فرصت مراجعه ایجاد شود. یعنی شما بایستی اول از همه خوب شناخته شوید تا بعد مراجعی پیدا کنید که از خدمات و تخصص شما استفاده کند. مادامی که شناخته نشوید، مخاطب و مراجعی هم نخواهید داشت.
چگونه بدون تبلیغات اغراقآمیز مراجع بیشتری جذب کنیم؟
تا به اینجا بررسی کردیم که چرا با وجود تخصص بالای روانشناسی، مراجع نداریم. حالا در ادامه راهکارهایی را معرفی میکنیم که از طریق آن بتوانید مراجعین بیشتری جذب کنید.
1.تولید محتوای تخصصی و آموزشی
تولید محتوا یکی از مؤثرترین روشهای اعتمادسازی در حوزه سلامت روان است.
افراد معمولاً قبل از مراجعه به روان درمانگر به دنبال پاسخ سؤالات خود هستند:
- چرا مدام مضطربم؟
- چگونه با افسردگی کنار بیایم؟
- آیا رابطه من سالم است؟
- چه زمانی باید به روانشناس مراجعه کنم؟
وقتی شما به این سؤالات پاسخ میدهید، در حال فروش مستقیم خدمات نیستید؛ بلکه در حال ایجاد ارزش هستید.
محتوا میتواند در قالبهای مختلف تولید شود:
- مقالات وبلاگ
- پستهای آموزشی اینستاگرام
- ویدئوهای کوتاه
- پادکست
- خبرنامه ایمیلی
- وبینارهای آموزشی
نکته مهم این است که کیفیت محتوا از تعداد محتوا مهمتر است.
یک مقاله مفید و عمیق میتواند سالها برای شما مراجع جذب کند.
2.طراحی تجربه مطلوب برای مراجع
برای بهبود تجربه مراجع میتوانید به موارد زیر توجه کنید:
- پاسخگویی سریع و محترمانه
- فرآیند رزرو وقت شفاف
- توضیح روشن درباره خدمات
- یادآوری جلسات
- رعایت نظم و زمانبندی
- فضای امن و محترمانه
مراجعان معمولاً تجربه خوب خود را با دیگران به اشتراک میگذارند. این موضوع میتواند یکی از قدرتمندترین ابزارهای رشد حرفهای شما باشد.
3.شبکهسازی حرفهای
شبکهسازی به معنای بازاریابی تهاجمی نیست. بلکه به معنای ایجاد ارتباطات حرفهای سالم و دوطرفه است.
برای مثال:
- شرکت در نشستهای تخصصی
- ارتباط با روانپزشکان
- همکاری با پزشکان سایر حوزهها
- تعامل با همکاران درمانگر
- فعالیت در انجمنهای علمی
بسیاری از ارجاعات حرفهای از دل همین روابط شکل میگیرند.
4.تقویت حضور آنلاین و وبسایت
امروزه وبسایت برای درمانگران یک ابزار لوکس نیست؛ بلکه بخشی از هویت حرفهای است.
یک وبسایت مناسب میتواند:
- تخصص شما را معرفی کند.
- اعتماد اولیه ایجاد کند.
- مقالات آموزشی شما را نمایش دهد.
- امکان رزرو وقت را سادهتر کند.
- در نتایج جستجوی گوگل دیده شود.
پیشنهاد میشود: جذب مراجع بیشتر| 7 تکنیک کاربردی جذب درمانجو در کلینیکهای روانشناسی
کلام پایانی
اگر با وجود تخصص، تجربه و تعهد حرفهای احساس میکنید تعداد مراجعان شما کمتر از چیزی است که انتظارش را دارید، احتمالاً تنها نیستید. بسیاری از درمانگران در مقطعی از مسیر حرفهای خود با این دغدغه روبهرو میشوند. مواجهه با این وضعیت میتواند ناامیدکننده باشد، بهویژه زمانی که سالها برای یادگیری و رشد تخصصی تلاش کردهاید. اما مهم است به یاد داشته باشیم که کمبود مراجع لزوماً به معنای ضعیف بودن درمانگر نیست. گاهی مسئله اصلی در دیده نشدن است، نه در ناتوانی. گاهی مخاطبان هنوز فرصت آشنایی با شما را پیدا نکردهاند. گاهی تغییرات کوچک در دیده شدن و ارتباط با مخاطب، نتایجی بسیار بزرگتر از آنچه تصور میکنیم ایجاد میکنند.
